Rusya’da teknoloji şirketi Yandex’in üç veri merkezine yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırısının ardından internet sitelerinde, ödeme sistemlerinde, ulaşımda ve çeşitli dijital hizmetlerde aksaklıklar yaşanırken İHA’lar son olarak ülkenin en büyük bankası Sber’in Saratov bölgesindeki veri merkezini hedef aldı.
Rusya’da son aylarda enerji ve ticaret altyapısında meydana gelen hasar üretim ve tedarik zincirlerini etkilerken, veri merkezlerine yönelik saldırılar dijital altyapının güvenliğini gündeme taşıdı.
Rus yetkililer, internet hizmetlerindeki aksamaların ardından veri merkezlerinin korunmasına yönelik yeni önlemler üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Yandex’in açıklamalarına göre, 8 Ekim’de Ryazan bölgesindeki Sasovo veri merkezinin İHA saldırısı sonucu ağır hasar görerek tamamen faaliyet dışı kalmasının ardından 9 Ekim’de Kaluga’daki merkezin altyapısının bir bölümü kullanılamaz hale geldi.
Vladimir bölgesindeki veri merkezi 11 Ekim’de saldırı sonucu faaliyetlerini durdururken???, üç merkezin etkilenmesi ülkedeki dijital hizmetlerde geniş çaplı aksamalara neden oldu.
Saldırılarda Yandex çalışanları arasında yaralanan olmadığı belirtilirken şirket, hasar gören merkezlerin yeniden faaliyete geçeceği tarihe ilişkin henüz kesin bir takvim açıklamadı.
Rus ordusu da son dönemde Ukrayna’daki veri merkezi ve telekomünikasyon??????? altyapısına yönelik saldırılarını artırdı.
Sber’in veri merkezine de saldırı düzenlendi
Rusya’nın en büyük bankası Sber’in Yönetim Kurulu Birinci Başkan Yardımcısı Aleksandr Vedyakhin, 14 Ekim’de gazetecilere yaptığı açıklamada, Bankanın Saratov bölgesindeki Balakovo kentinde bulunan veri merkezinin İHA saldırısına uğradığını doğruladı.
Vedyakhin, “Veri merkezine yönelik saldırıyı doğruluyoruz. Bununla birlikte Sber’in tüm sistemleri ve hizmetleri normal şekilde çalışıyor.” ifadesini kullanarak saldırıda banka çalışanları arasında yaralanan olmadığını belirtti.
Saratov Bölge Valisi Roman Busargin, Balakovo’ya yönelik saldırıda bazı konutların hasar gördüğünü ve bir kişinin hayatını kaybettiğini ifade ederken, Sber’in veri merkezindeki hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi.
Rusya’nın en büyük teknoloji şirketleri arasında yer alan Yandex’in veri merkezlerinde meydana gelen hasar, şirketin kendi hizmetlerinin yanı sıra altyapısını kullanan diğer kuruluşların faaliyetlerine de yansıdı.
Saldırıların ardından Yandex Go, Yandex Pay, Yandex Mail ve Yandex Disk gibi hizmetlerde erişim sorunları yaşanırken, yapay zeka asistanı Alisa’nın ve akıllı ev sistemlerinin bazı işlevleri geçici olarak kullanılamadı.
Yandex’in bulut altyapısından yararlanan çeşitli internet siteleri ve işletmeler de kesintilerden etkilenirken, emlak platformları, elektronik ticaret şirketleri, perakende zincirleri ve internet hizmet sağlayıcılarında aksaklıklar meydana geldi.
Rusya’nın büyük emlak platformlarından Cian, 14 Ekim’de yaptığı açıklamada, altyapıdaki sorunlar nedeniyle internet sitesi ve mobil uygulamasının sınırlı kapasiteyle çalıştığını, bazı hizmetlerin yeniden kullanıma açılması için daha fazla zamana ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.
Elektronik perakende şirketi M.Video da 11 Ekim’de bulut hizmeti sağlayıcısındaki sorunlar nedeniyle internet sitesi ve mobil uygulamasında kesintiler yaşandığını, hizmetlerin ertesi gün yeniden faaliyete geçtiğini ifade etti.
İnternet hizmet sağlayıcısı Dom.ru’nun bazı hizmetlerinde de istikrarsızlık yaşandığı belirtilirken, Yandex’in altyapısından yararlanan farklı şirketlerin hizmetlerinde görülen sorunlar veri merkezlerindeki hasarın diğer işletmeler üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Yandex, hizmetlerini aşamalı olarak yeniden devreye alıyor
Yandex’in finans teknolojilerinden sorumlu yöneticisi Dmitriy Pirogov, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, Yandex Pay üzerinden para transferleri ve ödemelerin bazı kullanıcılar için yeniden mümkün hale geldiğini belirtti.
Şirket, 13 Ekim’de Yandex Cloud ve Yandex 360 hizmetlerinden ekim ayı boyunca ücret alınmayacağını açıklarken, kararın yalnızca kesintilerden etkilenenleri değil, söz konusu hizmetlerin bütün kullanıcılarını kapsadığını bildirdi.
Yandex’in akıllı ev sistemleri ve Alisa’nın işlevlerinin büyük bölümü de yeniden kullanıma açılırken, bazı cihazların durum bilgilerinin gecikmeli güncellenebileceği ve bulut üzerinden çalışan otomasyonların henüz tam olarak düzelmediği belirtildi.
Yandex’in reklamcılık birimi, 13 Ekim’de bazı temel hizmetlerin yeniden faaliyete geçtiğini ancak reklam kampanyalarının yönetildiği Yandex Direct ve Yandex Business hesaplarına erişimde kısıtlamaların sürdüğünü açıkladı.
Saldırılar Rusya’nın yapay zeka altyapısını da etkiliyor
Saldırılardan etkilenen veri merkezleri, Yandex’in yapay zeka teknolojileri ve bulut hizmetleri bakımından da önemli altyapılar arasında bulunuyor.
Ryazan bölgesindeki Sasovo veri merkezinde şirketin “Çervonenkis” ve “Lyapunov” adlı iki süper bilgisayarı yer alırken, Vladimir’deki tesiste Rusya’nın en güçlü süper bilgisayarları arasında gösterilen “Galuşkin” bulunuyor.
Yandex’in veri merkezleri, şirketin geliştirdiği yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılmasının yanı sıra işletmelere sunulan bulut bilişim hizmetleri açısından da önem taşıyor.
Söz konusu merkezlerde barındırılan bilgi işlem altyapısından yararlanan şirketler arasında bankacılık, finans teknolojileri, perakende, elektronik ticaret ve bilişim sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşlar bulunuyor.
Saldırıların ardından Yandex, müşterilerinin verilerini ve uygulamalarını alternatif altyapılara taşıyabilmesi için Selectel, VK Cloud ve K2 Cloud ile işbirliğine giderken, şirketlerin hizmetlerini farklı veri merkezlerinde yeniden başlatabilmeleri amacıyla teknik destek çalışmalarını hızlandırdı.
Rusya dışındaki kullanıcılar da kesintilerden etkilenirken, Kazakistan ve Kırgızistan başta olmak üzere Yandex hizmetlerinin kullanıldığı bazı ülkelerde çeşitli uygulamalara erişim sorunları bildirildi.
Rus hükümeti veri merkezlerinin korunmasını değerlendiriyor
Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, 12 Ekim’de parlamentonun alt kanadı Duma’da yaptığı açıklamada, Yandex’in benzeri görülmemiş büyüklükte saldırılarla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Dijital altyapının korunması amacıyla Savunma Bakanlığı ile ortak çalışma yürüttüklerini ifade eden Şadayev, “Yandex, benzeri görülmemiş bir saldırıyla karşı karşıya kaldı. Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı olarak Savunma Bakanlığı ile bu tesislerin korunması konusunu ele alıyoruz.” dedi.
Şadayev, saldırıların büyüklüğüne rağmen şirketin bazı hizmetlerini sürdürebilmesinin, veri merkezlerinde yedekleme ve altyapının farklı noktalara dağıtılması konusunda daha önce yapılan çalışmaların önemini gösterdiğini ifade etti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, saldırıların Yandex üzerindeki etkilerinin hükümet düzeyinde değerlendirildiğini bildirdi.
Peskov, şirketin yaşadığı güçlükleri gidermeye çalıştığını belirterek, “Şirket güçlü ve büyük. Evet, şu anda bazı zorluklarla karşı karşıya. Elbette bu konu hükümette görüşülüyor.” ifadesini kullandı.
Saldırıların mali sonuçlarına ilişkin değerlendirme yapmak için henüz erken olduğunu söyleyen Peskov, kullanıcıların olası mali kayıpları ve tazminat konularının da mevcut aşamada kesinleştirilemeyeceğini kaydetti.
Rusya’daki veri merkezi işletmecileri de yeni güvenlik önlemleri üzerinde çalışırken, sektör temsilcileri bazı şirketlerin İHA saldırılarına karşı ek koruma ekipmanları tedarik etmeye başladığını belirtiyor.
Ukrayna’nın Rusya’daki ekonomik altyapıya yönelik saldırıları, veri merkezlerinden önce büyük ölçüde petrol rafinerileri, yakıt depoları ve lojistik tesisler üzerinde yoğunlaşmıştı.
Özellikle temmuz ayından itibaren ülkenin en büyük elektronik ticaret şirketleri Wildberries ve Ozon’un depolarının hedef alınması, farklı bölgelerdeki dağıtım ağlarını etkilerken, bazı tesislerin faaliyetlerine ara verilmesi nedeniyle sevkiyatların yeniden düzenlenmesi ve malların alternatif depolara yönlendirilmesi gerekmişti.
